Obowiązki

Status bezrobotnego nakłada na osobę go posiadającą szereg obowiązków. Ich niedopełnienie pociąga za sobą poważne konsekwencje – włącznie z utratą statusu bezrobotnego i wiążących się z tym praw, np. do zasiłku dla bezrobotnych.

Obowiązki rejestracyjne

W celu zarejestrowania się jako bezrobotny dana osoba musi zgłosić się do powiatowego urzędu pracy właściwego z uwagi na stale bądź czasowe zameldowanie z kompletem wymaganych dokumentów. Do tych podstawowych należą:

- dowód osobisty; opcjonalnie inny dokument, który potwierdza miejsce zameldowania,

- oryginał świadectwa ukończenia ostatniej szkoły,

- świadectwa pracy z całego okresu zatrudnienia,

- zaświadczenia o okresach wykonywania innej pracy zarobkowej, np. z tytułu umowy o dzieło,

- zaświadczenie z urzędu gminy lub miasta dotyczące powierzchni użytków rolnych w ha przeliczeniowych stanowiących własność lub współwłasność/posiadanie przez współmałżonka.

W określonych przypadkach są dodatkowo wymagane również takie dokumenty jak m. in.:

- decyzja o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej,

- decyzja z ośrodka pomocy społecznej w sprawie przyznania dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego,

- orzeczenie o stopniu niepełnosprawności,

- decyzja o utracie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty szkoleniowej oraz zaświadczenie z ZUS-u dotyczące okresu jej pobierania.

O czym musi pamiętać bezrobotny?

Po dopełnieniu formalności osoba zarejestrowana w PUP jako bezrobotna jest zobowiązana do:

- zgłaszania się do PUP w wyznaczonych terminach w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd bądź w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez PUP, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy; w przypadku nie zgłoszenia się w terminie bezrobotny ma 7 dni na usprawiedliwienie nieobecności,

- przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej prze PUP, np. szkolenia bądź stażu,

- zawiadomienia PUP o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub o złożeniu wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz o zaistnieniu innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego bądź prawa do zasiłku; bezrobotny ma na zgłoszenie 7 dni od zaistnienia danego zdarzenia,

- uczestnictwa w szkoleniu, stażu, przygotowaniu zawodowym dorosłych lub innej formie pomocy,

- powiadomienia PUP o zmianie miejsca zameldowania/pobytu w przeciągu 14 dni od dnia zmiany,

- składania oświadczeń o przychodach,

- informowania PUP o pobycie za granicą lub o innej sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia, przy czym okres ten łącznie nie może przekroczyć 10 dni w jednym roku kalendarzowym,

- powiadomienia PUP o uczestnictwie w szkoleniu bez skierowania starosty, finansowanym z publicznych środków wspólnotowych/krajowych, organizowanym przez inny podmiot niż PUP; bezrobotny musi o tym fakcie poinformować urząd w terminie 7 dni przed rozpoczęciem szkolenia,

- dostarczania do PUP zaświadczenia o niezdolności do pracy wskutek choroby.

Zwrot kosztów

Osoba bezrobotna odbywająca szkolenie/przygotowanie zawodowe dorosłych jest zobligowana do zwrotu kosztów szkolenia/przygotowania, jeśli zostało ono przerwane z jej winy. Kosztów zwracać nie musi natomiast wtedy, gdy przerwanie szkolenia/przygotowania nastąpiło wskutek podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej bądź założenia działalności gospodarczej. Ze zwrotem kosztów bezrobotny musi się liczyć również wówczas, kiedy z własnej winy przerwał finansowane przez PUP studia podyplomowe. Analogiczna sytuacja występuje też w przypadku wykorzystania zasiłku na uruchomienie działalności gospodarczej – jeśli środki nie zostały wykorzystane zgodnie z postanowieniami umowy, bezrobotny musi zwrócić całą kwotę razem z odsetkami. Również nienależnie pobrane świadczenie takie jak zasiłek czy stypendium trzeba zwrócić wraz z zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.